Çocuklar için güvenli prompt yazma: bir çocuğa yapay zekâyla konuşmayı öğretmek
Çocukların bir yapay zekâ asistanına daha iyi sorular sormasına yardım etmek için kısa ve pratik bir rehber: neyi paylaşmalı, neyi paylaşmamalı ve altı yaşından itibaren işe yarayan dört parçalı prompt kalıbı.
Prompt yazma üzerine yazılanların çoğu, bir araçtan daha fazlasını almaya çalışan yetişkinler için yazılmıştır. Çocuklarda hedef farklı ve daha basittir: işe yarar bir yanıt alacak biçimde sormak — evde kalması gereken hiçbir şeyi teslim etmeden.
Bu iki hedef aslında aynı derse çıkar; çünkü sızdıran soru genellikle belirsiz olandır. “Ödevime yardım et” cümlesi asistanı hangi okul, hangi öğretmen, hangi sınıf diye sormaya davet eder. Belirli bir soru bunların hiçbirine ihtiyaç duymaz.
Dört parçalı kalıp
Altı yaşındaki çocuklar bile, kural yerine bir ritim verirseniz dört parçalı bir promptu akılda tutabilir. Birkaç kez birlikte yüksek sesle söyleyin, yerleşir.
Ne istiyorum. Başta bir fiil. Anlat, listele, karşılaştır, kontrol et, bana fikir ver.
Neyle ilgili. Konunun kendisi, mümkün olan en az kelimeyle. “Yanardağlar neden patlar.” “Su döngüsü.”
Kimin için. “Ben sekiz yaşındayım.” Çocukların atladığı ve yanıtı en çok değiştiren parça budur; cevabı ansiklopedi diliden alıp gerçekten kullanabilecekleri bir şeye çevirir.
Ne kadar uzun. “Üç cümleyle.” “Sadece beş fikir.” Bir uzunluk sınırı, anlamaya diğer tüm kelimelerden daha çok katkı yapar.
Hepsi bir arada: Yanardağlar neden patlar anlat. Ben sekiz yaşındayım. Üç cümle. Bu gerçekten iyi bir prompttur ve içinde kişisel hiçbir şey yoktur.
Dışarıda kalanlar
Listeyi ezberlenebilecek kadar kısa tutun ve ayrı ayrı yasaklar yerine tek bir kategori olarak ifade edin. Bir yabancının bizi bulmasına yarayacak hiçbir şey: gerçek tam ad, adres, okul adı, salı günleri nerede futbol oynadığı. Kimsenin fotoğrafı. Hiçbir şeyin şifresi, asla. Bir başkasına ait özel hiçbir bilgi — bir arkadaşın rahatsızlığı, bir kuzenin ailesindeki tartışma — çünkü bunlar paylaşması onun elinde olan şeyler değildi.
Bir çocuğa verilebilecek en kullanışlı test: bunu okulun toplantı salonunda mikrofona söyler miydin? Somuttur, hızlıdır ve çocuklar bunu doğru biçimde uygular; “kişisel veri” üzerine soyut ilkeler için aynı şey geçerli değildir.
“Dur” anlamına gelen iki yanıt
Sohbeti sürdürmek yerine bitiren iki sinyali öğretin.
Asistan kişisel bir soru sorarsa, alışveriş orada biter. Pazarlık yok, yarım yanıt yok. Dur ve bir yetişkine söyle.
Yanıt üzücü, korkutucu ya da sadece tuhafsa, aynı şey. Kimsenin azarlanmayacağını ve cihazın elinden alınmayacağını özellikle vurgulayın; bu korku, çocukların kötü etkileşimleri saklamasının en büyük nedenidir ve saklanmış kötü bir etkileşim, gerçekten tehlikeli olan tek türdür.
Zaten bildikleri şeyler üzerinde pratik yapın
En iyi alıştırmalar, çocuğunuzun uzman olduğu yerde olur. Asistana en sevdiği oyunu, kitap serisini, oynadığı bir sporun kurallarını sorun. Hataları anında yakalayacaktır ve bir hatayı yakalamak, tüm dersin oturduğu andır: bu şey hem kullanışlı hem de sık sık yanlış, ve ikisi de normal.
Bunu bir olay değil alışkanlık hâline getiren soruyla devam edin: “Bunu nasıl kontrol edebiliriz?”
Önce korkuluklar, sonra özgürlük
Bunların hiçbiri ilk yıllar için sınırları belli bir ortamın yerini tutmaz. KidseAI’de çocuğun karşılaştığı asistan yalnızca o an ekrandaki dersi konuşabilir — serbest sohbet edemez, internette gezinemez ve başka bir yere yönlendirilemez; yani ilk pratikler çit kalkmadan yapılır. Yukarıdaki alışkanlıklar da çit kalktığı gün yanlarında götürecekleri şeydir.